Dieta wątrobowa – na czym polega i dla kogo jest przeznaczona?

Jest to więc narząd szczególnie narażony na uszkodzenie. Komórki wątrobowe mają jednak wiele specjalnych układów enzymatycznych, które neutralizują szkodliwe substancje, nie dopuszczając aby dostały się do innych miejsc ustroju. W przewlekłych chorobach wątroby, kiedy jej funkcja jest zaburzona, musimy zwracać szczególną uwagę na to co jemy. Pomocne może być stosowanie tak zwanej diety wątrobowej.

1.    Co to jest wątroba i jakie są jej najczęstsze choroby?

Wątroba to duży narząd odpowiedzialny za wiele funkcji organizmu. Poza funkcją detoksykacyjną (neutralizacja toksyn), wątroba bierze także czynny udział w procesach metabolicznych – w przemianach tłuszczów, białek i węglowodanów. Jest to także narząd magazynujący zapasy glukozy oraz niektórych witamin. Wątroba produkuje żółć niezbędną do trawienia tłuszczów, a także reguluje temperaturę ciała. Czynniki takie jak alkohol oraz niektóre leki (na przykład paracetamol) mogą uszkadzać wątrobę, upośledzając jej funkcje. Do najczęstszych schorzeń dotykających wątrobę zaliczamy:

•    Alkoholowa choroba wątroby – obejmująca jej stłuszczenie, zapalenie oraz marskość;
•    Marskość wątroby wywołana przewlekłym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B lub C;
•    Niewydolność wątroby – z innych przyczyn;

2.    Co szkodzi wątrobie?

Hepatocyty (komórki wątrobowe) są stale narażone na szkodliwe substancje docierające do nich drogą krwi. Najbardziej znanym produktem, który uszkadza wątrobę jest alkohol, a właściwie jego metabolity (aldehydy). Produkty metabolizmu alkoholu etylowego powodują stłuszczenie wątroby. Jeśli spożycie alkoholu w dalszym ciągu przekracza możliwości kompensacyjne wątroby, dochodzi do jej zapalenia, a końcowym stadium uszkodzenia wątroby, w pewnym momencie nieodwracalnym, jest alkoholowa marskość wątroby, która polega na ogniskowym włóknieniu wątroby z redukcją ilości prawidłowych hepatocytów. Marskość wątroby jest groźną chorobą, która może prowadzić do powikłań – encefalopatii wątrobowej czy krwawienia z żylaków przełyku. Szkodliwe dla wątroby działanie mają także leki – szacuje się, że nawet tysiąc różnych leków może powodować niewydolność wątroby. Klasycznym przykładem często stosowanego leku uszkadzającego wątrobę jest paracetamol, lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, dostępny bez recepty. Często są to także antybiotyki, popularne w okresie jesienno-zimowym. Znaczenie dla prawidłowego działania wątroby ma również prawidłowa i zbilansowana dieta. Pokarmy tłuste, zawierające nadmierną ilość prostych węglowodanów (słodycze), mocna kawa i herbata, a także produkty typu „fast food” – to przykłady tego, co szkodzi wątrobie.

3.    Jak wygląda dieta wątrobowa? Co można, a czego nie można jeść?

Zarówno w ostrych jak i przewlekłych chorobach wątroby należy ograniczyć niektóre pokarmy, aby dodatkowo nie uszkadzać komórek wątrobowych. Takie wskazówki dotyczące produktów niewskazanych w schorzeniach wątroby to tak zwana dieta wątrobowa. Jest to nic innego jak dieta lekkostrawna, w której ograniczamy spożywanie tłuszczów zwierzęcych. Ma to na celu zmniejszenie dostarczania do wątroby czynników, które w warunkach choroby mogłyby ją dodatkowo uszkadzać. Ma to znaczenie nie tylko w zapobieganiu dalszemu rozwojowi choroby, ale także przyspiesza zdrowienie. Stosowanie odpowiedniej diety jest także uzasadnione w chorobach pęcherzyka żółciowego i trzustki (kamica żółciowa, ostre i przewlekłe zapalenie trzustki) – ponieważ mają one znaczenie w procesie trawienia i ich zaburzenia dodatkowo obciążają wątrobę.

W chorobach wątroby i dróg żółciowych należy przestrzegać następujących zaleceń:

•    należy jeść małe porcje, ale kilka razy dziennie (najlepiej 5-6 posiłków w ciągu dnia);
•    nie należy stosować diety odchudzającej – dostarczanie energii powinno być niezmienne;
•    szkodliwe są potrawy smażone – należy raczej stosować gotowanie na parze, pieczenie w folii, duszenie pod przykryciem;
•    ważnym elementem jest duże ograniczenie spożycia tłuszczów zwierzęcych, a więc masła, olejów, smalcu oraz tłustych mięs;
•    należy spożywać nietłuste ryby – na przykład dorsza;
•    warto unikać potraw ostrych, strączkowych warzyw (fasola, groch), oraz produktów przetworzonych – konserwowych, a także majonezu i musztardy;
•    powinno się jeść dużo czerwonych i żółtych warzyw i owoców – są one waźnym źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K);
•    absolutny zakaz picia alkoholu – który dodatkowo uszkadza wątrobę
•    należy zrezygnować ze słodyczy, mocnej kawy i herbaty oraz napojów gazowanych i sztucznie słodzonych i barwionych;
•    najważniejszym elementem diety wątrobowej jest całkowity zakaz picia alkoholu w każdej postaci.

Więcej na temat tej diety na http://wylecz.to/pl/zdrowy-styl-zycia/diety/dieta-watrobowa.html


Autor zewnętrzny

fot. pixabay.com