Jak głosi grecka legenda, jeżyny zwane też dziadami czy ostrężynami, powstały w wyniku uronionej przez bogów kropli krwi podczas walki z tytanami.
Te słodkie i pachnące latem owoce, wyglądem przypominają maliny, ale znaczącą różnicą jest ich ciemnogranatowy odcień, gdy są już całkowicie dojrzałe. Każda jeżyna składa się z wielu słodkich kuleczek otoczonych cienką skórką. Ciemnogranatowy kolor zawdzięczają naturalnemu pigmentowi- antocyjaninie, która posiada silne właściwości neutralizujące starzenie się organizmu. Najsmaczniejsze są jeżyny dzikie, te najbardziej dojrzałe, rozpływające się w ustach pod naciskiem języka. Można je spożywać surowe prosto z krzaka, ale także doskonale sprawdzą się jako dodatek do ciast, kompotów, przetworów, win i soków, a także słodkich alkoholi. Jeżyny owocują od sierpnia do października, więc mamy sporo czasu by cieszyć się zarówno ich smakiem, jak i zdrowotnymi właściwościami.
Poza walorami smakowymi, owoce jeżyny posiadają cenne właściwości zdrowotne, gdyż zawierają całą gamę składników odżywczych. Cechuje je duża zawartość żelaza, witaminy A i B oraz soli mineralnych. Najbardziej wartościowe są, gdy spożywa się je świeże na surowo, choć sok z jeżyn jest doskonały w leczeniu przeziębień, działa wykrztuśnie i napotnie. Stosuje się go również w zwalczaniu biegunki, mdłości i zgagi. Co ciekawe, wykorzystuje się go także jako okład na wypryski i stany zapalne skóry. Wiele osób stosuje sok z jeżyn jako łagodny środek na uspokojenie nerwów. Jeżyny odżywiają organizm, wzmacniając go i działając antybakteryjnie od wewnątrz. Owoce te w leczeniu stosuje się od wieków. Także wywar z liści krzewu jeżyny, pomaga podczas stanów zapalnych organizmu i infekcji. Młode liście są surowcem w medycynie zielarskiej. Napar z młodych, świeżo zebranych listków, który zostanie osłodzony odrobiną miodu, to środek wspomagający leczenie anemii. W owocach znajdują się składniki mineralne tj. potas, magnez, ale także garbniki i pektyny. Natomiast dodanie odwarów z liści do kąpieli podziała oczyszczająco i przeciwbakteryjnie na skórę.
Jeżyny należy spożywać tego samego dnia po ich zebraniu, gdyż bardzo szybko się psują i miękną. Po zamrożeniu stają się pyszną, mroźną przekąską na gorące dni. Zamrożone można przechowywać do sześciu miesięcy, gdyż później tracą swoje odżywcze wartości. Natomiast przetwory będą nieocenione w mroźne, zimowe wieczory, gdy przydadzą się zawarte w nich witaminy i ich właściwości rozgrzewające.
Agnieszka Ziętek
(agnieszka.zietek@dlalejdis.pl)